مزاج شناسی در طب سنتی

بسمه تعالی
مزاج
نویسنده: دکتر مجید امتیازی متخصص طب سنتی ایرانی و دانشیار دانشگاه

مزاج چیست؟ بارها لغت مزاج را در نوشته های مختلف دیده ایم. معانی و تعبیرهای مختلفی از مزاج در بین عامه مردم وجود دارد. آنچه که مهم است در خصوص مزاج شناخت مفهوم اصلی آن است. هر موجودی در این عالم خاکی از ساختارها و موادی متشکل شده است که هر کدام دارای کیفیت خاصی هستند. کلا تمام موجودات دارای یک کیفیت غالب می باشند که بر اساس آن کیفیت غالب دارای عملکردها و خصوصیاتی هستند. این کیفیت غالب بر هر جسم را مزاج می نامیم. در مورد انسان زمانی که لقاح صورت می گیرد دارای یک کیفیت غالبی است که این کیفیت غالب می تواند تمام ساختار و عملکردهای آن را توضیح دهد. پس در واقعیت مزاج همان کیفیت غالب بر یک جسم مرکب است که می تواند تمام ساختارها و عملکردهای آن را توضیح و تفسیر کند‌. برای شناخت مزاج باید شاخص های کیفیتی تمامی ارگان های تاثیرگذار در بدن شناخته شوند و سپیس برآیند مزاجی آنها محاسبه شده و کیفیت اصلی بدن بر اساس نتیجه به دست آمده مشخص شود. شناخت مزاج در افراد می تواند در تفسیر کلی علایم ایشان بسیار کمک کننده باشد. این شناخت هم در حالت سلامت قابل اهمیت است و هم در حالت بیماری قابل توجه و اهمیت است. در حالت سلامت کمک کننده به حفظ سلامت فرد بوده و در حالت بیماری کمک کننده جهت درمان و یا کاهش طول مدت بیماری و کاهش عوارض بیماری است بعلاوه می تواند در نوع و روش درمان هم تاثیرگذار باشد. شناخت مزاج به راحتی نبوده و حتما باید با ساختار کلی بدن و آناتومی و عملکرد اندام ها و ارگان های مختلف بدن انسان کاملا آشنا و روش اخذ شرح حال در خصوص چگونگی تشخیص مزاج را مسلط باشد. هم اکنون به خاطر گستره عوامل موثر در عملکرد بدن انسان و نیز تنوع تغذیه و انواع بیماری ها ساختار کلی مزاج بدن می تواند تغییر یابد. بنابراین تشخیص مزاج به راحتی نبوده و هر کس ادعایی در این خصوص داشته باشد قبل استناد نمی باشد. تشخیص اشتباه مزاج و سپس هر نوع تجویزی بر اساس آن می تواند حتی گاها در مدت زمان کوتاه بدن و عملکردهای آن را تحت تاثیر قرار داده و اختلالات قابل توجهی که بعضا غیرقابل جبران باشد به وجود آورد.

2020-01-25T15:56:42-01:00